Državno tužilaštvo u Ljubljana podnelo je 12. januara optužni predlog protiv poglavara Srpska pravoslavna crkva, Porfirije Perić, zbog navodnog zlostavljanja na radu u slučaju sveštenika Željko Lubarda. On tvrdi da je bio izložen dugotrajnom pritisku nakon što je odbio da lažno svedoči kako bi prikrio, kako navodi, finansijske nepravilnosti u crkvenoj blagajni.
Prema dokumentu Okružnog državnog tužilaštva u Ljubljani od 10. februara 2026. godine, u koji je portal Nova.rs imao uvid, optužni predlog podnet je protiv Porfirija Perića, koji je u periodu na koji se slučaj odnosi obavljao funkciju mitropolita zagrebačko-ljubljanskog. Optužni akt podnet je i protiv Srpska pravoslavna crkva – Crkvena opština Ljubljana kao pravnog lica.
U odgovoru na pitanja portala Nova.rs, slovenačko tužilaštvo je potvrdilo da je Opštinskom sudu u Ljubljani (Okrajno sodišče v Ljubljani) podnet optužni predlog protiv jedne osobe zbog zlostavljanja na radnom mestu, kao i protiv jednog pravnog lica zbog odgovornosti za isto krivično delo. Takođe su naveli da je deo krivične prijave koji se odnosio na druge osobe u međuvremenu odbačen.
Prema navodima iz dokumentacije tužilaštva, predmet se odnosi na period kada je Porfirije bio na čelu Zagrebačko-ljubljanske mitropolije. Bivši paroh u Ljubljani, Željko Lubarda, tvrdi da je bio izložen dugotrajnom i sistematskom mobingu jer nije želeo da prećuti, kako navodi, finansijske nepravilnosti u crkvenoj blagajni.
„Najteži slučaj zlostavljanja zaposlenog u Sloveniji“
„Tom zlostavljanju sam bio izložen dok sam na osnovu ugovora o radu bio zaposlen kao sveštenik pri Crkvenoj opštini u Ljubljani. Zlostavljanje kojem sam bio izložen na Sudu za radna i socijalna prava već je pravosnažno potvrđeno i po svim parametrima predstavlja najteži slučaj zlostavljanja zaposlenog u sudskoj praksi u Sloveniji“, rekao je Lubarda za Nova.rs.
Kako je naveo, Okružno državno tužilaštvo je optužni predlog podnelo početkom januara, dok je on o tome obavešten početkom februara. Prema njegovim rečima, patrijarh Porfirije je već saslušan pred istražnim sudijom. Lubarda ističe da je, osim njega, optužena i Crkvena opština u Ljubljani kao pravno lice, za koju tvrdi da je odgovorna za sprovođenje postupaka protiv njega.
„Sada je na sudu da proveri zakonitost optužnog akta i zakaže početak suđenja, koje se očekuje u narednim mesecima“, rekao je Lubarda.
Šta piše u obrazloženju tužilaštva
U izveštaju Okružnog državnog tužilaštva u Ljubljani od 10. februara 2026. navodi se da je pred nadležnim sudom podignut optužni akt protiv dve strane – Prvoslava Perića, odnosno patrijarha Porfirija, tadašnjeg mitropolita Zagrebačko-ljubljanske mitropolije, i Srpske pravoslavne crkve – Crkvene opštine Ljubljana kao pravnog lica.
Deo prijave protiv Porfirija koji se odnosio na krivična dela lažnog svedočenja i ometanja pravosudnih organa odbačen je i nije uključen u optužni akt. Optužni predlog odnosi se na krivično delo zlostavljanja na radnom mestu prema članovima 196 i 197 Krivičnog zakonika Republike Slovenije. Za isto delo tereti se i Crkvena opština Ljubljana kao pravno lice, uz obrazloženje da je delo izvršeno u njeno ime i za njen račun, od strane njenog rukovodioca.
U obrazloženju se navodi da je Porfirije, kao mitropolit, povredio prava zaposlenog sveštenika Željka Lubarde, koji je radio u Crkvenoj opštini Ljubljana od 2014. do 2017. godine. Prema tvrdnjama tužilaštva, Perić je naložio da mu se uruči otkaz ugovora o radu uz obrazloženje da je reč o poslovnom razlogu.
Međutim, kako se navodi u dokumentu, razlozi navedeni u obrazloženju otkaza – poput neispunjavanja uslova, kvaliteta rada i gubitka poverenja – ne predstavljaju poslovne razloge koji proizlaze iz sfere poslodavca.
“Osvetnički potez”
Prema stavu tužilaštva, stvarni razlog otkaza bio je, kako se navodi, osvetnički potez jer se Lubarda protivio nalogu o premeštaju na drugu parohiju. U dokumentu se navodi da je prvo bilo planirano njegovo premeštanje u Novo Mesto, a potom u Koprivnica. Takav potez, prema oceni tužilaštva, nije bio posledica objektivnih potreba službe već subjektivnih razloga.
Tužilaštvo dalje navodi da je od oktobra 2014. godine prema Lubardi vršeno psihičko nasilje, ponižavanje i nejednako postupanje, što je kod njega izazvalo osećaj poniženja i straha. Kao jedan od razloga takvog odnosa navodi se i činjenica da je sarađivao u krivičnom postupku protiv sveštenika Peran Bošković.
Prema navodima tužilaštva, Porfirije mu je zbog toga upućivao zamerke i pretio premeštajem, što je u izveštaju opisano kao neopravdana kazna.
U dokumentaciji se navodi i da je takvo postupanje ostavilo ozbiljne posledice po zdravlje oštećenog. Kod Lubarde je, prema nalazima iz obrazloženja, razvijen poremećaj prilagođavanja sa anksioznim i depresivnim simptomima, što je dovelo i do smanjenja njegove radne sposobnosti.
Pronevera crkvenog novca
Prema navodima iz postupka pred Sudom za radna i socijalna prava, mobing nad Lubardom usledio je nakon što je kao starešina Srpske pravoslavne crkve u Ljubljani, po nalogu tadašnjeg mitropolita Jovan Pavlović, prijavio sumnjivo poslovanje bivšeg starešine hrama Perana Boškovića. Bošković je u međuvremenu pravosnažno osuđen za proneveru crkvenog novca.
Istovremeno, kako tvrdi Lubarda, na njega je vršen pritisak da ne svedoči u postupku protiv Boškovića, što je odbio.
„Namera je bila da se progonima spreči moje svedočenje u krivičnom postupku protiv bivšeg sveštenika iz Ljubljane, budući da sam kategorički odbio da lažno svedočim. To svedočenje za mene nije bila samo građanska obaveza, nego ispunjavanje temeljnih principa moje Svetosavske vere i zaštita Crkve. Nakon toga svi progoni imali su za cilj brutalno kažnjavanje mene i moje porodice, a motivisani su isključivo mojom ukupnom ulogom u razotkrivanju kriminala u SPC“, rekao je Lubarda.
Sud za radne i socijalne sporove u Sloveniji, kako navodi, ranije je pravosnažno utvrdio da je bio žrtva „jednog od najtežih slučajeva zlostavljanja zaposlenog u slovenačkoj praksi“. U sudskoj dokumentaciji pomenuto je gotovo 50 konkretnih radnji koje se kvalifikuju kao mobing, a upravo ti nalazi bili su osnova za krivičnu prijavu i optužni predlog.
Lubarda tvrdi i da je zbog pritisaka ostao bez prihoda i da je sa suprugom i četvoro dece ostao bez krova nad glavom, dok mu je zbog narušenog zdravlja priznat status invalida.
Sa druge strane, sveštenik Peran Bošković pravosnažno je osuđen za proneveru crkvene imovine na kaznu od šest meseci zatvora, uslovno na dve godine. Uprkos presudi, u Srpskoj pravoslavnoj crkvi je, kako se navodi, nastavio da obavlja svešteničku službu sve do penzionisanja.
Portal Nova.rs obratio se Informativnoj službi Srpske pravoslavne crkve sa molbom za komentar o postupku koji se vodi protiv poglavara SPC, ali do objavljivanja teksta odgovor nije stigao. Pitanja o fazi postupka koji se vodi protiv Porfirija Perića upućena su i Opštinskom sudu u Ljubljani, na koji je portal prethodno uputilo slovenačko tužilaštvo.
Izvor: nova.rs